Boşanma Davası Nasıl Açılır? Mersin’de Adım Adım Boşanma Rehberi

Boşanma kararı, bir insanın hayatında vereceği en zor kararlardan biridir. Duygusal olarak yıpratıcı olan bu süreçte, hukuki adımları doğru atmak hem haklarınızı korumanız hem de süreci mümkün olduğunca sancısız atlatmanız açısından kritik önem taşır. Peki, boşanma davası nasıl açılır? Hangi belgeler gereklidir? Hangi mahkemede dava açılmalıdır? Masraflar ne kadardır?

Bu kapsamlı rehberde, Av. Çiğdem Altuntaş Bayhan (Mersin Barosu sicil no: 2239) olarak 14 yılı aşkın deneyimimize ve 1000’den fazla dava tecrübemize dayanarak, boşanma davası açma sürecinin her aşamasını detaylı olarak ele alacağız. İster anlaşmalı ister çekişmeli boşanma düşünüyor olun, bu rehber size yol gösterecektir.

Boşanma Davası Açmadan Önce Bilmeniz Gerekenler

Boşanma davası açma kararı vermeden önce bazı temel kavramları ve sürecin genel çerçevesini anlamanız faydalı olacaktır.

Boşanma Türleri: Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma

Türk hukuk sisteminde boşanma davaları temel olarak iki kategoride incelenir:

Anlaşmalı Boşanma (TMK m. 166/3): Eşlerin boşanma ve sonuçları (nafaka, tazminat, velayet, mal paylaşımı) üzerinde tam olarak anlaştığı boşanma türüdür. En az 1 yıllık evlilik şartı aranır. Süreç genellikle tek celsede, 1-3 ay içinde tamamlanır.

Çekişmeli Boşanma: Eşlerden birinin veya her ikisinin boşanma ya da sonuçları konusunda anlaşamadığı durumlarda açılan davadır. Kusur araştırması yapılır ve süreç daha uzundur. Şiddetli geçimsizlik, zina, terk, hayata kast gibi sebeplere dayalı olarak açılabilir.

Boşanma Sebepleri

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda boşanma sebepleri özel sebepler ve genel sebepler olmak üzere ikiye ayrılır:

Özel boşanma sebepleri:

• Zina (TMK m. 161)
• Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK m. 162)
• Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (TMK m. 163)
• Terk (TMK m. 164)
• Akıl hastalığı (TMK m. 165)

Genel boşanma sebebi:

• Evlilik birliğinin temelinden sarsılması / şiddetli geçimsizlik (TMK m. 166/1-2)
• Anlaşmalı boşanma (TMK m. 166/3)
• Ortak hayatın yeniden kurulamaması (TMK m. 166/4)

Boşanma Davası Açma: Adım Adım Süreç

Adım 1: Hukuki Danışmanlık Alın

Boşanma sürecinde atacağınız ilk ve en önemli adım, alanında uzman bir boşanma avukatı ile görüşmektir. Avukatınız:

• Durumunuzu hukuki açıdan değerlendirecek
• Anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi ilerlemeniz gerektiğini belirleyecek
• Haklarınız ve yükümlülükleriniz konusunda sizi bilgilendirecek
• Delil toplama stratejisini oluşturacak
• Nafaka, tazminat, velayet ve mal paylaşımı konularında öngörüde bulunacak
• Dava sürecinin olası seyrini ve süresini aktaracak

Altuntaş Avukatlık Bürosu olarak, ilk görüşmede müvekkillerimizin durumunu kapsamlı şekilde değerlendiriyor ve en uygun hukuki stratejiyi belirliyoruz. Bu aşamada avukatınıza yaşanan tüm olayları dürüstçe aktarmanız, doğru stratejinin oluşturulması açısından büyük önem taşır.

Adım 2: Vekâletname Çıkarın

Avukatınızla çalışmaya karar verdiyseniz, noter aracılığıyla boşanma davası için özel vekâletname çıkarmanız gerekir. Vekâletname, avukatınızın sizin adınıza dava açabilmesi, duruşmalara katılabilmesi ve hukuki işlemleri yürütebilmesi için zorunludur.

Vekâletname çıkarmak için gerekli belgeler:

• Nüfus cüzdanı veya T.C. kimlik kartı (aslı)
• 2 adet biyometrik fotoğraf
• Avukatınızın kimlik bilgileri ve baro sicil numarası

Mersin’deki herhangi bir noterden boşanma vekâletnamesi çıkarabilirsiniz. 2026 yılı itibarıyla noter vekâletname ücreti, noter harçları ve kâğıt bedeliyle birlikte değişkenlik göstermektedir. Güncel ücretleri noterden öğrenebilirsiniz.

Adım 3: Gerekli Belgeleri Hazırlayın

Boşanma davası açabilmek için bazı belgelerin hazır olması gerekir. Avukatınız bu belgelerin toplanmasında size yardımcı olacaktır.

Zorunlu Belgeler

• Nüfus cüzdanı fotokopisi: Davacı eşin kimlik belgesi
• Nüfus kayıt örneği: e-Devlet üzerinden veya nüfus müdürlüğünden temin edilebilir. Evlilik kaydı ve varsa çocukların bilgileri bu belgede yer alır
• Vekâletname: Avukatla temsil edilecekse noter onaylı vekâletname
• Dava dilekçesi: Avukatınız tarafından hazırlanacak

Destekleyici Belgeler (Dava Türüne Göre)

• Evlilik cüzdanı fotokopisi
• Adli sicil kaydı
• Gelir belgeleri (nafaka talebi için)
• Tapu kayıtları, araç ruhsatı (mal paylaşımı için)
• Banka hesap dökümleri
• Darp raporu, sağlık raporları
• Koruma kararı varsa ilgili mahkeme kararı
• Mesajlaşma kayıtları, fotoğraflar (delil niteliğindeki materyaller)
• Tanık listesi ve tanık bilgileri

Anlaşmalı boşanmada bunlara ek olarak anlaşmalı boşanma protokolü de hazırlanmalıdır. Bu protokolde nafaka, tazminat, velayet, kişisel ilişki düzenlemesi ve mal paylaşımı gibi konulardaki anlaşma hükümleri ayrıntılı olarak yer alır.

Adım 4: Dava Dilekçesini Hazırlayın

Dava dilekçesi, boşanma sürecinin hukuki temelini oluşturan en kritik belgedir. HMK (Hukuk Muhakemeleri Kanunu) m. 119’da belirtilen zorunlu unsurları içermelidir:

• Mahkemenin adı: Yetkili ve görevli Aile Mahkemesi
• Davacı bilgileri: Ad, soyad, T.C. kimlik no, adres
• Davalı bilgileri: Ad, soyad, T.C. kimlik no, adres
• Dava konusu: Boşanma ve eki talepler (nafaka, tazminat, velayet vb.)
• Olayların anlatımı: Boşanma sebebini oluşturan olayların kronolojik ve ayrıntılı aktarımı
• Hukuki sebepler: Dayandığınız kanun maddeleri (TMK 161-166, vb.)
• Deliller: Tanıklar, belgeler, bilirkişi talebi vb.
• Sonuç ve istem: Mahkemeden talep edilen hususlar (boşanma, nafaka miktarı, tazminat, velayet vb.)

Dava dilekçesinin profesyonel bir şekilde hazırlanması büyük önem taşır. Eksik veya hatalı bir dilekçe, davanın uzamasına hatta reddine yol açabilir. Bu nedenle dilekçe hazırlığını mutlaka uzman bir avukata bırakmanızı tavsiye ediyoruz.

Adım 5: Yetkili ve Görevli Mahkemeyi Belirleyin

Görevli Mahkeme

Boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi sıfatıyla davaya bakar.

Yetkili Mahkeme

TMK m. 168’e göre boşanma davası şu mahkemelerde açılabilir:

• Eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi
• Davadan önce son altı ay birlikte oturdukları yer mahkemesi

Mersin’de yaşıyorsanız veya son altı aydır Mersin’de ikamet ediyorsanız, davanızı Mersin Aile Mahkemelerinde açabilirsiniz. Mersin Adliyesi bünyesinde birden fazla Aile Mahkemesi görev yapmaktadır; dava, tevzi bürosu aracılığıyla otomatik olarak ilgili mahkemeye havale edilir.

Adım 6: Davayı Açın – Harç ve Masrafları Yatırın

Dava dilekçesi ve ekleri hazırlandıktan sonra, yetkili mahkemenin tevzi bürosuna başvurularak dava açılır. Bugün UYAP (Ulusal Yargı Ağı Platformu) sistemi sayesinde dava açma işlemi elektronik ortamda da gerçekleştirilebilmektedir. Avukatınız, UYAP üzerinden e-imza ile dava dilekçesini doğrudan sisteme yükleyebilir.

Boşanma Davası Harç ve Masrafları (2026 Yılı)

Boşanma davası açarken bazı harç ve gider avansı ödenmesi gerekir. 2026 yılı itibarıyla yaklaşık masraflar şöyledir:

Masraf Kalemi	Yaklaşık Tutar
Başvurma harcı	Güncel harç tarifesine göre
Peşin karar ve ilam harcı	Güncel harç tarifesine göre
Gider avansı (tebligat, bilirkişi vb.)	Taraf sayısı ve taleplere göre değişir
Vekâletname harcı (noter)	Noter tarifesine göre

Gider avansı miktarı, dava türüne, taraf sayısına ve talep edilen işlemlere göre değişiklik gösterir. Nafaka, tazminat gibi ek talepler varsa ek harç ödenmesi gerekebilir. Boşanma avukatı ücretleri ve masraflar hakkında detaylı bilgi için ilgili sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Adli yardım hakkı: Ekonomik durumu dava masraflarını karşılamaya yetmeyen kişiler, mahkemeden adli yardım talebinde bulunarak harç ve masraflardan muaf tutulabilir. Bunun için gelir durumunu gösteren belgelerin sunulması gerekir.

Adım 7: Dava Dilekçesinin Tebliği ve Cevap Süreci

Dava açıldıktan sonra mahkeme, tensip zaptı düzenleyerek dava dilekçesini davalı tarafa tebliğ eder. HMK uyarınca davalının cevap süresi:

• Dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta
• Talep halinde mahkeme bu süreyi 1 kez, en fazla 1 ay uzatabilir

Davalı, cevap dilekçesinde boşanma davasına karşı savunmasını ve varsa karşı taleplerini (karşı dava) ileri sürebilir. Karşı dava açarak nafaka, tazminat veya velayet talebinde bulunabilir.

Dilekçeler aşaması şöyle ilerler:

1. Dava dilekçesi (davacı)
2. Cevap dilekçesi (davalı)
3. Cevaba cevap dilekçesi / replik (davacı)
4. İkinci cevap dilekçesi / düplik (davalı)

Adım 8: Ön İnceleme Duruşması

Dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra mahkeme, ön inceleme duruşması günü belirler. Bu duruşmada:

• Dava şartları ve ilk itirazlar incelenir
• Tarafların anlaşabilecekleri hususlar tespit edilir
• Uyuşmazlık konuları belirlenir
• Taraflara sulh (uzlaşma) imkânı tanınır
• Deliller ve tanıklara ilişkin kararlar alınır

Ön inceleme duruşmasına bizzat katılmanız veya avukatınız aracılığıyla temsil edilmeniz önemlidir. Bu duruşmada varılacak anlaşmalar ve alınacak kararlar, davanın gidişatını doğrudan etkiler.

Adım 9: Tahkikat (Yargılama) Aşaması

Ön incelemenin ardından asıl yargılama aşamasına geçilir. Bu süreçte:

• Tanıklar dinlenir: Tarafların gösterdiği tanıklar mahkemede yemin ettirilerek ifade verir
• Belgeler incelenir: Mesajlar, raporlar, fotoğraflar ve diğer deliller değerlendirilir
• Bilirkişi raporu: Gerekli görülen hallerde (özellikle mal paylaşımı, ekonomik durum tespiti) bilirkişi atanır
• Sosyal inceleme raporu: Velayet konusunda pedagog veya sosyal hizmet uzmanı tarafından aile ortamı incelenir
• Keşif: Gerekli durumlarda mahkeme yerinde inceleme yapabilir

Adım 10: Karar ve Kanun Yolları

Tüm deliller toplandıktan ve değerlendirildikten sonra mahkeme tarafların son beyanlarını alır ve kararını verir. Karar aşağıdaki konuları içerir:

• Boşanmanın kabul veya reddine dair hüküm
• Kusur değerlendirmesi
• Nafaka (tedbir, iştirak, yoksulluk) hükümleri
• Maddi ve manevi tazminat
• Velayet düzenlemesi
• Kişisel ilişki (ziyaret) düzenlemesi

Karara itiraz eden taraf, tebliğden itibaren 2 hafta içinde istinaf başvurusunda bulunabilir. İstinaf mahkemesinin kararına karşı da temyiz yoluna başvurulabilir. Boşanma davasının ne kadar sürdüğü hakkında detaylı bilgi için ilgili sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Anlaşmalı boşanma, çekişmeli boşanmaya göre çok daha hızlı ve az masraflı bir süreçtir. Ancak belirli koşulların sağlanması gerekir.

Anlaşmalı Boşanma Şartları

1. Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması
2. Eşlerin birlikte başvurması veya birinin açtığı davanın diğeri tarafından kabul edilmesi
3. Hâkimin tarafları bizzat dinlemesi
4. Tarafların boşanma ve tüm sonuçları üzerinde anlaşmış olması
5. Anlaşma protokolünün hâkim tarafından uygun bulunması

Anlaşmalı Boşanma Protokolü

Protokolde aşağıdaki konuların açıkça düzenlenmesi gerekir:

• Nafaka: İştirak nafakası ve yoksulluk nafakası miktarı veya nafaka talebinden feragat
• Tazminat: Maddi ve manevi tazminat talepleri veya feragat
• Velayet: Müşterek çocukların velayetinin kimde kalacağı
• Kişisel ilişki: Velayet kendisine verilmeyen eşin çocuklarla görüşme düzenlemesi
• Mal paylaşımı: Edinilmiş mallara katılma rejimi uyarınca paylaşım veya bu konudaki anlaşma
• Aile konutu: Ortak konutun kime bırakılacağı

Anlaşmalı boşanma protokolünün dikkatli ve kapsamlı hazırlanması son derece önemlidir. Eksik veya belirsiz hükümler, ileride yeniden uyuşmazlıklara yol açabilir. Bu nedenle protokolün uzman bir avukat tarafından hazırlanması tavsiye edilir.

Boşanma Davası Açarken Sık Yapılan Hatalar

Tecrübemizden yola çıkarak, boşanma sürecinde müvekkillerin en sık yaptığı hataları paylaşmak istiyoruz:

1. Avukat Tutmadan Dava Açmak

Boşanma davası, teknik hukuki bilgi gerektiren karmaşık bir süreçtir. Avukatsız açılan davalarda dilekçe eksiklikleri, delil kayıpları ve hak kayıpları yaşanma riski çok yüksektir. Özellikle çekişmeli boşanmada avukat desteği olmazsa olmaz niteliğindedir.

2. Delilleri Zamanında Toplamamak

Boşanmaya karar verdiyseniz, hukuka uygun yollarla delillerinizi toplamaya başlamalısınız. Mesajların silinmesi, tanıkların unutması gibi riskler nedeniyle delillerin zamanında güvence altına alınması gerekir.

3. Sosyal Medyada Paylaşım Yapmak

Dava sürecinde sosyal medyada eşe yönelik paylaşımlar, aile içi sorunların ifşası veya lüks yaşam gösterileri aleyhinize delil olarak kullanılabilir. Dava süresince sosyal medya kullanımında son derece dikkatli olunmalıdır.

4. Eşin Taleplerini Hemen Kabul Etmek

Duygusal baskı altında, eşin öne sürdüğü koşulları sorgulamadan kabul etmek uzun vadede ciddi hak kayıplarına neden olabilir. Özellikle nafaka, tazminat ve mal paylaşımı konularında avukatınızın değerlendirmesini almadan karar vermeyin.

5. Çocukları Sürecin İçine Çekmek

Çocukları boşanma sürecinde taraf olarak konumlandırmak, diğer ebeveyn hakkında olumsuz konuşmak hem çocukların psikolojisine zarar verir hem de velayet değerlendirmesinde aleyhinize sonuçlar doğurabilir.

6. Ekonomik Tedbirler Almamak

Boşanma sürecinde eşin mal kaçırma, banka hesaplarını boşaltma veya ortak mallar üzerinde tasarrufta bulunma riski vardır. Dava açılırken veya öncesinde ihtiyati tedbir talep edilerek bu riskler önlenebilir.

Boşanma Davasında Dikkat Edilmesi Gereken Hukuki Noktalar

Hak Düşürücü Süreler

Bazı boşanma sebeplerinde hak düşürücü süre bulunmaktadır. Örneğin:

• Zina: Zinayı öğrenme tarihinden itibaren 6 ay, her hâlde zina fiilinin üzerinden 5 yıl (TMK m. 161/2)
• Hayata kast: Öğrenmeden itibaren 6 ay, her hâlde 5 yıl (TMK m. 162/2)
• Suç işleme: Hak düşürücü süre yoktur
• Şiddetli geçimsizlik: Hak düşürücü süre yoktur, ancak affedilen olaylar boşanma sebebi yapılamaz

Af Kavramı

Boşanma sebebini öğrenen eş, karşı tarafı affetmişse, bu olay artık boşanma sebebi olarak ileri sürülemez. Af, açık (sözlü veya yazılı beyan) ya da örtülü (davranışla) olabilir. Örneğin, zina öğrenildikten sonra eşle normal evlilik hayatına devam etmek örtülü af olarak değerlendirilebilir.

Tedbir Talepleri

Boşanma davası açarken veya dava sürecinde çeşitli tedbir talepleri ileri sürülebilir:

• Tedbir nafakası: Dava süresince eş ve çocuklar için nafaka
• İhtiyati tedbir: Malların kaçırılmasını önleme amacıyla taşınmaz ve araçlara şerh konulması
• Koruma tedbiri: 6284 sayılı Kanun kapsamında şiddet tehlikesi halinde
• Aile konutu şerhi: Aile konutunun eşin tek taraflı tasarrufuna engel olmak için

UYAP ve e-Devlet Üzerinden Boşanma İşlemleri

Teknolojik gelişmeler, boşanma sürecini de kolaylaştırmıştır:

• UYAP Avukat Portal: Avukatlar, dava dilekçesini ve eklerini UYAP üzerinden elektronik ortamda sunabilir
• e-Devlet: Nüfus kayıt örneği, adli sicil kaydı gibi belgeler e-Devlet üzerinden temin edilebilir
• SEGBİS: Başka şehirde bulunan taraf veya tanıklar, Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığıyla duruşmaya katılabilir
• e-Tebligat: Mahkeme kararları ve tebligatlar elektronik ortamda gönderilebilir

Boşanma Davası Sırasında Haklarınız

Kadın Hakları

• Tedbir nafakası talep etme hakkı
• Aile konutunda oturma hakkı
• 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı alma hakkı
• Ziynet eşyalarının iadesini talep hakkı
• Çocukların velayetini talep hakkı
• Maddi ve manevi tazminat talep hakkı

Erkek Hakları

• Eşit kusur veya az kusur durumunda tazminat talep hakkı
• Çocukların velayetini talep hakkı
• Kişisel ilişki düzenlemesi talep hakkı
• Mal paylaşımı talep hakkı
• Haksız nafaka taleplerine itiraz hakkı

Neden Altuntaş Avukatlık Bürosu ile Çalışmalısınız?

• 14+ yıl tecrübe: Aile hukukunda uzmanlaşmış kadromuz
• 1000’den fazla dava: Her türlü boşanma senaryosunda deneyim
• Mersin’de yerel uzmanlık: Mersin Aile Mahkemeleri ile yakın çalışma
• Sonuç odaklı yaklaşım: Müvekkilin menfaatini ön planda tutan strateji
• Şeffaf süreç yönetimi: Her aşamada bilgilendirme ve danışma
• Kolay ulaşılabilirlik: Telefon, WhatsApp ve yüz yüze görüşme imkânı

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Boşanma davası açmak için avukat tutmak zorunlu mu?

Hukuken avukat tutmak zorunlu değildir; kişi kendi davasını bizzat takip edebilir. Ancak boşanma davası, aile hukuku alanında teknik bilgi gerektiren karmaşık bir süreçtir. Dilekçe yazımı, delil sunumu, duruşma takibi ve hukuki strateji oluşturma gibi konularda uzman bir avukatın desteği, haklarınızın korunması açısından son derece önemlidir.

Eşim boşanmak istemiyorsa ne yapabilirim?

Eşinizin rızası olmadan da çekişmeli boşanma davası açabilirsiniz. TMK’da belirtilen boşanma sebeplerinden birinin varlığını ispat etmeniz halinde mahkeme boşanmaya karar verir. Eşinizin davaya katılmaması veya savunma yapmaması, davanın görülmesine engel değildir.

Boşanma davası hangi mahkemede açılır?

Boşanma davası Aile Mahkemesinde açılır. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı ay birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Mersin’de ikamet ediyorsanız Mersin Aile Mahkemeleri yetkilidir.

Boşanma davası açmak ne kadar tutarsa?

Boşanma davası masrafları, harç, gider avansı, vekâletname ücreti ve avukat ücretinden oluşur. Harç ve gider avansı her yıl güncellenen tarifelere göre belirlenir. Avukat ücreti ise davanın türüne ve kapsamına göre değişir. Detaylı bilgi için boşanma avukatı ücretleri sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Boşanma davası ne kadar sürer?

Anlaşmalı boşanma genellikle 1-3 ay, çekişmeli boşanma 1-3 yıl arasında sürer. İstinaf ve temyiz aşamaları sürece ek süre ekleyebilir. Süreyi etkileyen faktörler hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz.

Dava açmadan önce eşimle ayrı yaşamam gerekir mi?

Hayır, boşanma davası açmak için ayrı yaşama zorunluluğu bulunmamaktadır. Aynı evde yaşarken de dava açabilirsiniz. Ancak bazı boşanma sebepleri (örneğin terk) için fiili ayrılık süresi aranabilir.

Yurtdışında yaşıyorum, Türkiye’de boşanma davası açabilir miyim?

Evet, yurtdışında yaşayan Türk vatandaşları Türkiye’de boşanma davası açabilir. Bu durumda yetkili mahkeme, Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesidir. Yurtdışında bulunan taraf, konsolosluktan vekâletname çıkararak avukatı aracılığıyla davayı takip edebilir. Gerektiğinde SEGBİS sistemiyle duruşmalara uzaktan katılım da mümkündür.